Արմեն Գասպարյան. «Մոսկվայի պայմանագրի չեղարկումը վտանգավոր է Հայաստանի համար»

ՌԴ Պետդումայի պատգամավորները դիմել են ՌԴ նախագահ Վ.Պուտինին և ԱԳ նախարար Ս.Լավրովին`առաջարկելով չեղյալ հայտարարել Ռուսաստանի Խորհրդային Դաշնային Սոցիալիստական Հանրապետության և Թուրքիայի միջև 1921թ. մարտի 16-ին կնքված բարեկամության և եղբայրության մասին Մոսկվայի պայմանագիրը: Մոսկովյան պայմանագրի չեղարկումը ցուցադրական քայլ և գործողություն է: Բայց այստեղ խոսքը պետության տարածքային ամբողջականության մասին չէ, ասում է Ռուսաստանի ռազմապատմական միության կենտրոնական խորհրդի անդամ Արմեն Գասպարյանը: «Տարածքների վերաբաժանում ակնկալել պետք չէ, քանի որ դա չափից ավելի բարդ պատմության կվերածվի: Թուրքերը դժվար թե համաձայնեն կամովի վերադարձնել տարածքները: Իսկ որևէ մեկը պատրա՞ստ է հանուն դրա սկսել Երրորդ համաշխարհային պատերազմը», — RUSARMINFO-ի հետ զրույցում ասել է Արմեն Գասպարյանը: Ռուսաստանցի պատմաբանը նշել է, որ եթե ենթադրենք, որ ժամանակին հայերին պատկանող տարածքները վերադարձվեն, ապա այդ պարագայում առաջանում են մի շարք խնդիրներ հենց Հայաստանի համար:

«Պետք է հասկանալ, որ այդ տարածքները բնակեցված են այլ ազգություններով և ազգերով` ի տարբերություն 1919, 1920 և 1921 թվականների: Այսօր մոտ 800 հազար քուրդ է այնտեղ ապրում», — ասում է պատմաբանը: Եթե անգամ այդ տարածքները տրվեն Հայաստանին «մաքուր վիճակում», կծագի դրանց բնակեցման խնդիրը: «Հայաստանի փաստացի բնակչության թիվը 2 միլիոն է, ստացվում է, որ հանրապետությունում բնակվող մարդկանց կեսին պետք է վերաբնակեցնել նոր տարածքներում: Ինչ վերաբերում է հայկական սփյուռքին, ապա համոզված չեմ, որ նրանց մեկ տասներորդ մասն առնվազն պատրաստ է վերադառնալ պատմական հայրենիք», — ասում է Գասպարյանը: Առանձին խնդիր է «նոր» տարածքների տնտեսությունը: «Անհրաժեշտ կլինի նոր տարածքները ինտեգրել պետության տնտեսության մեջ, ինչն այսօրվա Հայաստանի պայմաններում հնարավոր չէ: Եվ ես դեռ չեմ հանդիպել հայ քաղաքական գործիչների պնդումներ, որ նրանք պատրաստվում են չեղարկել Մոսկվայի պայմանագիրը», — նշել է պատմաբանը: Հիշեցնենք, որ Մոսկվայի պայմանագրով Թուրքիային է անցել Հայաստանին պատկանող 30 հազ.քկմ տարածք: